Diş fırçalamak herkesin bildiği ama çoğu kişinin eksik yaptığı bir alışkanlıktır. Çürük ve diş eti hastalığı, dünyada en yaygın kronik hastalıklar arasındadır; Dünya Sağlık Örgütü'ne göre tedavi edilmemiş kalıcı diş çürüğü yaklaşık 2 milyar insanı etkiler [1]. İyi haber şu: bu hastalıkların büyük bölümü doğru ve düzenli ağız bakımıyla önlenebilir.
Süre ve sıklık
Günde iki kez, en az iki dakika. Sabah ve özellikle gece yatmadan önce fırçalamak, gece boyunca azalan tükürük akışı nedeniyle ayrı önem taşır. İki dakika çoğu kişinin sandığından uzundur; telefonda zamanlayıcı ya da zamanlayıcılı bir fırça kullanmak işe yarar [2].
Teknik: bastırmadan, açıyla
- Fırçayı diş eti çizgisine 45 derece açıyla tutun; kılların bir kısmı diş etine, bir kısmı dişe değsin.
- Kısa, titreşimli hareketler veya küçük daireler çizin. Sert ve yatay "testere" hareketi diş etini çektirir, mine aşınmasına yol açar.
- Her dişin dış yüzü, iç yüzü ve çiğneme yüzeyini ayrı ayrı fırçalayın. Ön dişlerin iç yüzü için fırçayı dik tutun.
- Dili unutmayın: bakteri plağının önemli bir kısmı dil sırtında birikir.
Fırça seçimi
Yumuşak kıllı, başı ağzınızın arka bölgelerine rahat ulaşacak boyutta bir fırça yeterlidir. Sert kıl daha iyi temizlemez, daha çok zarar verir. Fırçanızı üç ayda bir ya da kıllar açıldığında değiştirin. Kanıtlar, şarjlı fırçaların özellikle döner-salınımlı türlerinin plak ve diş eti iltihabını manuel fırçalara göre bir miktar daha fazla azalttığını gösteriyor; ancak doğru kullanılan manuel fırça da etkilidir [3].
Florürlü diş macunu
Florür, çürüğe karşı en güçlü kanıta sahip koruyucu bileşendir. Yetişkinler için 1350–1500 ppm florür içeren macun önerilir. Fırçaladıktan sonra bol suyla çalkalamak yerine macunu tükürüp az çalkalamak, florürün dişte daha uzun kalmasını sağlar [2].
Diş ipi ve arayüz fırçası
Fırça, dişlerin birbirine bakan yüzeylerine ulaşamaz. Günde bir kez diş ipi ya da arayüz fırçası kullanmak diş eti hastalığını önlemede fırçalamanın tamamlayıcısıdır. Diş eti çekilmesi olan ya da köprüsü bulunan kişilerde arayüz fırçası çoğu zaman diş ipinden daha pratiktir.
Yemekten hemen sonra fırçalamayın
Asitli yiyecek ve içeceklerden sonra mine geçici olarak yumuşar. Bu sırada fırçalamak aşınmayı artırabilir. Yemekten sonra 30 dakika beklemek ya da önce suyla çalkalamak daha güvenlidir.
Ne zaman diş hekimine?
Şikâyet olmasa da altı ayda bir kontrol ve gerekirse diş taşı temizliği, evde yapılan bakımın ulaşamadığı bölgeleri kapsar. Fırçalarken sürekli kanama, hassasiyet ya da ağız kokusu varsa kontrol için beklemeyin.
Kaynakça
- World Health Organization. Global oral health status report: towards universal health coverage for oral health by 2030. 2022. bağlantı
- American Dental Association. Brushing your teeth (MouthHealthy). bağlantı
- Yaacob M ve ark. Powered versus manual toothbrushing for oral health. Cochrane Database Syst Rev. 2014. bağlantı

Yorumlar (0)
Yorumlar yayımlanmadan önce incelenir. Kişisel sağlık sorularınız için hekiminize danışın.
Yorum yazın