Ortodontik tedavi, dişleri ve çeneleri doğru konuma getirerek hem görünümü hem çiğneme, konuşma ve temizlenebilirliği iyileştirir. İki temel yaklaşım var: dişlere yapıştırılan sabit teller (braketler) ve çıkarılabilir şeffaf plaklar. Hangisinin uygun olduğuna hastanın isteği değil, öncelikle vakanın türü karar verir [1].
Sabit tel (braket)
Metal ya da diş renginde seramik braketler ve içlerinden geçen ark teli, kuvveti sürekli uygular. Ciddi çapraşıklık, kapanış bozuklukları, döndürülmesi gereken dişler ve çekim gerektiren vakalarda hâlâ altın standarttır. Hasta uyumuna daha az bağımlıdır; ancak temizlik zordur, ilk günlerde yanak tahrişi olur ve estetik açıdan görünürdür.
Şeffaf plak
Dijital planlamayla üretilen, her biri dişleri biraz daha hareket ettiren bir dizi plak günde 20–22 saat takılır ve 1–2 haftada bir değiştirilir. Görünmezliğe yakın olması, yemekte çıkarılabilmesi ve hijyen kolaylığı büyük avantajdır. Buna karşılık başarı, plakların söylenen sürede takılmasına doğrudan bağlıdır; karmaşık vakalarda tek başına yetersiz kalabilir ve genellikle daha maliyetlidir.
Karşılaştırma
| Ölçüt | Sabit tel | Şeffaf plak |
|---|---|---|
| Uygun vaka | Hafiften ileriye tüm vakalar | Hafif ve orta vakalar; seçilmiş ileri vakalar |
| Görünüm | Görünür (seramikle daha az) | Neredeyse görünmez |
| Hasta uyumu | Az gerektirir | Kritik (günde 20+ saat) |
| Hijyen | Zor | Kolay |
| Kontrol sıklığı | 4–6 haftada bir | 6–10 haftada bir |
| Maliyet | Genellikle daha düşük | Genellikle daha yüksek |
Süre
Her iki yöntemde de ortalama tedavi 12–24 aydır; süreyi yöntemden çok vakanın zorluğu belirler. "Altı ayda biter" vaadi çoğunlukla yalnızca ön dişleri düzelten sınırlı tedavileri tanımlar.
Erişkinlerde ortodonti
Yaş sınırı yoktur; sağlıklı diş eti ve kemik yeterlidir. Erişkinlerde diş eti hastalığı kontrolü tedavi öncesi şarttır ve hareket çocuklara göre biraz daha yavaştır.
Tedavi bitince: pekiştirme
Dişler eski konumlarına dönme eğilimindedir. Sabit ya da çıkarılabilir pekiştirme apareyleri (retainer) tedavinin parçasıdır ve çoğu ortodontist uzun süreli kullanım önerir. Bu aşamayı atlamak, kazanımların kaybedilmesinin en sık nedenidir [1].
Kime gitmeli?
Ortodonti, diş hekimliğinde ayrı bir uzmanlık dalıdır. İnternetten sipariş edilen, hekim muayenesi olmadan üretilen plaklar kök ve diş eti hasarına yol açabilir; tedavi mutlaka ortodonti uzmanı ya da bu alanda eğitimli bir diş hekimi tarafından planlanmalıdır.
Kaynakça
- American Association of Orthodontists. Orthodontic treatment options and retention. bağlantı
Yorumlar (0)
Yorumlar yayımlanmadan önce incelenir. Kişisel sağlık sorularınız için hekiminize danışın.
Yorum yazın